Bali, Bali Uniek Reizen, tweede koninginnedag, oftewel de ‘dag van de arbeid’

Jan en Eva verbleven een nacht in het mooie Puri Saron Hotel, romantisch gelegen bezijden sawah en jungle. Het hotel ligt er wat afgelegen voor de gemiddelde toerist, maar voor bezoekers van Anak Alit is het een ideale plek, want op loopafstand van Petak.  Eva en Jan hadden het rijk en het zwembad voor zich alleen: zij waren de enige gasten.

Al vroeg werden zij opgehaald en naar Petak begeleid. Daar verzamelden zich een aantal grotere jongens en meisjes voor een wandeling door de sawah’s. Ook Komang en ik gingen mee op deze wandeltocht. We liepen een eindje langs de rand van de sawah, terwijl Komang ons wees op allerlei boomvruchten en er ons een paar van liet proeven. Voor Balinezen roepen die wilde vruchten herinneringen op aan hun kindertijd, maar voor ons, westerlingen, is het allemaal nieuw. Op een open stuk trokken we over smalle dijkjes tussen de velden door. Het was een beetje kaal, doordat er kortgeleden was geoogst. De eerste sawah die we passeerden,  behoort aan de familie van Komang en de opbrengst is voor eigen gebruik, maar ook de kinderen krijgen bijna dagelijks hun portie rijst van eigen grond. Bijna alle kinderen komen uit boerengezinnen en zijn zeer vertrouwd met de sawah’s en het werk dat er gedaan wordt. Bij tijd en wijle hebben zij allemaal hun steentje bijgedragen, al vanaf  jonge leeftijd.
In een open schuurtje, dat langs de akker ligt, zijn een ploeg, een jonge koe en een stuk of wat varkens ondergebracht. De koe was niet schuw, maar bekeek de bezoekers met grote ogen. De grote roze biggen waren minder nieuwsgierig maar meer belust op de aanvoer van vers voer. Het was de jeugd, die dat ijverig aandroeg en de varkens wierpen zich knorrend op de verse groenten. “Alles is puur natuur”, zei Komang lachend, “en alles wordt gebruikt. De koeiepoep gaat na de oogst direct op het land.”  Hoewel de varkens schoon en gezond waren, stonken ze behoorlijk. Volgens Komang is het houden van varkens lucratiever dan van koeien. Ze zijn goedkoper in de aanschaf en groeien sneller. Bovendien zijn ze minder kieskeurig wat hun eten betreft. En een vette ‘babi guling’ (big van ‘t spit) is erg populair onder de Balinezen.
Langs elke akker is een offertempeltje neergezet, waar dagelijks, wekelijks, jaarlijks wordt geofferd aan Dewi Sri, de godin van de padi. Sommige zijn stevig van steen opgetrokken en andere zijn eenvoudig, van bamboe en palmblad. We volgden de irrigatie kanalen, die bedoeld zijn om het broodnodige water onder de akkers te verdelen. We liepen langs de rijpe padi en de reeds nieuwe aanplant. We vergeleken de verschillende kwaliteiten rijst.  Een cassave knol werd opgegraven en geproefd. En we kwamen een aanplant van lange bonen tegen, in Nederland bekend als kouseband. Midden in het landschap kwamen we bij de dorpstempel, die kortgeleden is gerenoveerd. Er was een parkeerplaats voor scooters aangelegd: want ook hier gaat men met de tijd mee. Soms slapen mannen bij de tempel, bij voorbeeld als er juist een familielid is overleden. De sfeer rond de tempel was buitengewoon sereen. Na een bezoek aan de tempel gingen we echt dwars door de sawah’s over smalle dijkjes en hoogteverschillen. Tijdens het lopen was onze aandacht voor het pad noodzakelijk, dus men moest nu en dan even halt houden als men de schilderachtige omgeving wilde bekijken.  “Mooi he?!” zei Dede af en toe cynisch in goed Nederlands. Voor hem is een sawah landschap nog gewoner dan voor Hollanders een bloembollenveld. Even later ving hij met zijn hakmes een kleine lichtgroene slang, die hij stevig achter de kop vasthield. Maar de meesten vrezen de slang.

Onze tocht langs de akkers leidde naar de plaatselijke begraafplaats, waar de overleden dorpelingen in de aarde wachten tot ze aan de beurt zijn om te worden gecremeerd, opdat hun geest wordt vrijgemaakt  voor reincarnatie. Een paar jaar geleden vond er een massa-crematie plaats, waarbij 36 overledenen gecremeerd werden, maar ik zag, dat er inmiddels weer nieuwe graven waren opgericht. De kringloop van het leven is hier bij uitstek aanschouwelijk. Toen Dede aanstalten maakte om in een palmboom te klimmen, bleek de slang ineens verdwenen. Behendig en snel schoot hij de boom in en wierp verscheidene kokosnoten naar beneden. Tanjung stond al klaar met rietjes om het drinken van de kokosmelk te vergemakkelijken.
We maakten een ruime boog door de brede bermen tot we weer in de dorpsstraat stonden.

Inmiddels waren er veel kinderen naar het schoollokaaltje gekomen in afwachting van wat er komen ging. Hun aanwezigheid was kenbaar door het luide gekwetter dat zo kenmerkend is voor scholen en speelplaatsen. Er werden een paar tafels aan elkaar geschoven voor de lunch, die er weer net zo aantrekkelijk uitzag als de vorige dag. Een groepje jongens had een toneelstukje voorbereid en stond te popelen om dat op te voeren. Zoals wij vroeger stelten maakten van lege blikken en een touwtje, hadden de jongens hier iets soortgelijks gemaakt van halve kokosnoten. Omdat de gasten geen Balinees verstonden, was het een opvoering zonder woorden. Maar niet zonder geluid!! De wanden van het lokaaltje ketsten  het klakkende kabaal van de noten terug en de ruimte was met geluid gevuld. Ik hield mijn oren dicht terwijl ik genoot van het plezier dat de jongens zelf hadden tijdens de opvoering.

Toen de danslerares was gekomen, werden wij uitgenodigd om naar boven te gaan, waar de kinderen les kregen. Op een terras stonden de instrumenten voor de gamelan gereed, want ook dat is een onderdeel van de beroemde Balinese theater cultuur. Eva werd uitgenodigd om deel te nemen aan een dansles en Jan kreeg een plek aangewezen achter een gamelan instrument.

Het ziet er simpel uit, maar het valt toch niet mee om je aan het ritme te houden en de klanken bijtijds weer af te dempen.
Na enige oefening lukte het Eva redelijk goed om de sierlijke bewegingen te volgen en te combineren met mimiek, maar makkelijk: nee.

Het werd tijd om de gecostumeerde opvoering voor te bereiden, die in de vroege avond zou plaats vinden. Jan en Eva gingen voor een pauze van een paar uur naar hun hotel; de danslerares begon met de make-up en ik ging met een paar meiden naar Gianyar om de huurcostuums op te halen. Intussen zorgde Koyo, de dagelijkse coordinator, voor een auto om de barong op te halen. Toen de meisjes en ik terug kwamen, hadden er al enkele kinderen een gedaantewisseling ondergaan en zaten zij met hun opgeverfde toetjes rustig te wachten op de rest van de verkleedpartij.

Het liep tegen vijven toen de gasten weer ten tonele verschenen. Een rijtje prinsesjes zat rustig te wachten tot ze aan de beurt waren; jongens waren met de muziek installatie bezig; op het hoge terras werd een dinertafel gedekt; het kostuum van de barong werd binnengedragen en de eerste klanken van de gamelan lieten zich horen.
Jan zette zijn filmcamera in de aanslag en Komang installeerde een schijnwerper. Voor de opvoering, die weliswaar voor buitenlandse gasten was georganiseerd, ging men gezamelijk bidden in de familie tempel, want de performance is en blijft een religieuze aangelegenheid. Na het bidden verzamelde het eerste groepje danseressen zich achter het gordijn, dat diende als toneelingang.  De gamelan zette in en na een korte intro kon de voorstelling beginnen. Met vastberaden stapjes verschenen de meisjes één voor één vanachter het gordijn om de aanwezigen elegant te verwelkomen. Het dansje eindigde met sierlijk uitgestrooide bloemetjes en de meisjes verdwenen weer achter het gordijn.

De kleine kittige Iluh leek een metamorphose te hebben ondergaan toen ze in haar eentje schitterde als een professionele diva. Met haar jonge ranke lijfje maakte zij haast acrobatische bewegingen; haar expressie was wonderbaarlijk. Ze danste als in trance. En direct na haar opvoering was ze weer het kleine schoolmeisje met het hoogste woord.

Daarna demonstreerden twee prachtige  ‘vlinders’ een verleidingsdans waarbij ze met hun vleugelachtige rokken om elkaar heen wervelden.
De gamelan gaf alles een mystieke sfeer bij de inmiddels ingevallen schemering.
Dorpelingen waren op het geluid van de gamelan afgekomen en genoten mee van de opvoeringen. Het verveelt ze nooit. Zelfs de hele kleintjes volgden het gebeuren aandachtig.

Een dorpeling, verkleed als ‘Jauh’, voerde een ‘wayang topeng’ op (maskerdans)
De dans is deels improvisatie en de danser richt zich rechtstreeks tot het publiek.
Kleintjes kropen wat angstig achter de groteren, maar bleven toch geboeid gluren.  De leider van de gamelang ging een muzikaal ‘gesprek’ aan met de Jauh en volgde met muzikale klanken de bewegingen van de danser, die hem op zijn beurt op het verkeerde been probeerde te zetten.

Sluitstuk van de dansvoorstelling was de dans van de barong, een groot harig monster met klapperende tanden. De barong wordt gevormd door twee dansers, die respectievelijk de kop en de staart beheersen.  De danser in het staartgedeelte kan nauwelijks zien waar hij loopt en moet voortdurend de bewegingen van de voorste danser volgen. Ook de barong richt zich rechtstreeks tot het publiek en heeft vrijheid om te improviseren, al bevat de dans veel vaste onderdelen. Hij gaat altijd even zitten, valt ter plekke in slaap en duwt zijn harige manen in het publiek. Bij zijn nadering renden de kleintjes gillend weg om zich te verschuilen.
Toen de barong weer op de standaard werd gehangen, schuifelden de buren de poort weer uit en werden wij uitgenodigd om aan tafel plaats te nemen. Nyoman had weer een mooie maaltijd neergezet als sluitstuk van de avond. De kleineren vroegen permissie om naar huis te gaan en de groteren begonnen met opruimen.
Jan, Eva, Maurice, Komang en ik praatten tijdens het diner nog wat na en we wisselden uiteraard onze mailadressen uit, onder andere om elkaars foto’s te bekijken.
Toen Jan en Eva in de auto stapten om weer naar Ubud te worden gebracht, werden ze door het halve dorp uitgezwaaid.
Hebben ze het leuk gehad?  Zeker weten!

Advertenties

Bali: Gasten van Bali Uniek Reizen vieren koninginnedag met de kinderen van Petak

Al s er gasten voor Anak Alit in Petak komen, is het altijd dubbel feest.
Want de kinderen genieten en de gasten ook. Het is geen aangelegenheid waarbij de kinderen braaf hun programmaatje afdraaien en de gasten braaf in hun handen klappen. Het is iedere keer weer anders en verrassend.

Dit keer kwamen Jan en Eva uit Tholen bij de kinderen op bezoek. Was het de koninginnedag, was het voetbalbranie, was het toeval, of was het gewoon oer-hollands, dat ik zoveel oranje shirtjes zag en de oranje ballonnen voor mijn ogen dansten?  Het was in elk geval een vrolijke noot.

Voordat Jan en Eva naar Bali reisden, raadpleegden zij eerst het internet voor logies en bestemmingen. Bali is een eiland waar men zich niet zo gauw verveelt, maar tegenwoordig zoeken de mensen naar een bestemming die iets meer te bieden heeft dan een uitgestrekt strand en een gezellige bar. Iets waarin men het nuttige met het aangename verenigd ziet. Zij willen niet alleen zelf van een fijne vakantie genieten, maar zij willen ook een steentje bijdragen aan het leven van de mensen in het gastland voor wie de gespreide bedjes niet zo vanzelfsprekend zijn.
De kinderen van Anak Alit hebben door de Nederlandse  stichting Anakita kans op een goede opleiding en de daarbij behorende toekomstverwachtingen. De gasten die via Bali Uniek Reizen bij hun op bezoek komen,  sponsoren met hun bezoek de nodige extra’s, die het leven veraangenamen. 
Jan en Eva kwamen de website van Anakita tegen en voelden zich direct aangetrokken. Zij boekten gedurende hun verblijf in Ubud een tweedaags bezoek aan Petak en dat bezoek viel bij toeval juist op de Nederlandse koniginnedag. Vandaar.

Uiteraard was het een stralende dag. Rond 10 uur werden de gasten opgehaald en ruim een half uur later werden zij begroet door een groepje uitgelaten donderstenen, die allemaal persoonlijk een handje wilden geven en met hun beste Engels voor de dag kwamen. “Hello, how are you!!”  En nog voordat de wedervraag werd gesteld, riepen zij de gasten toe: “I am fine!!”
Niet alleen de gesponsorde kinderen waren van de partij, maar ook een paar ouders en een aantal broertjes en zusjes. De meisjes hadden mooie bloemenkransen gemaakt van afrikaantjes en ‘bunga jepung’ en stonden klaar om ze rond de halzen  van hun gasten te hangen.

Er was een programma gemaakt, bedoeld om de gasten kennis te laten maken met het dagelijks leven van een Balinees gezin. Een paar flinke jongens klommen behendig in de palmen om kokosnoten te verzamelen en ibu, de vrouw des huizes, demonstreerde hoe er uit het vruchtvlees van de noten santen (kokosmelk) en olie werd gewonnen op een eenvoudig vuur van droog sprokkelhout tussen een paar stenen. Een zacht briesje maakte de afzuigkap overbodig. In de Nederlandse winkels wordt het voedsel vooral aangeboden in pakjes en blikjes met in heel kleine lettertjes de vermelding van de ingredienten en de voedingswaarde. De kokosnoten in Bali hebben geen streepjescode; de voedingswaarde varieert per seizoen en alles van de grote noten is bruikbaar en ecologisch verantwoord. Het vocht van de jonge noten is heerlijk om te drinken en wordt vooral aanbevolen voor zwangere vrouwen. Uit het vruchtvlees wordt het vocht geperst, dat samen met de kokospulp veelvuldig wordt gebruikt in de Oosterse keuken. Uit dit vocht wordt bovendien olie gewonnen, die geschikt is om te bakken en voor massages. Het hele proces werd op ontspannen wijze gedemonstreerd aan de gasten, die tussen neus en lippen door les kregen in het vlechten van sierstukjes uit repen palmblad.

Ook Komang liet zien dat zij een heuse Balinese vrouw is door met behendige vingers en in rap tempo een sierlijk offertje te maken. Op een traditioneel Balinees plateautje onstond een torentje van mandjes en bloemetjes, zoals die gewoonlijk geofferd wordt in de tempel op hoogtijdagen. En zulke dagen zijn er heel veel in Bali. Het gezegde ‘leven als God in Frankrijk’ verliest zijn kracht als men ziet wat er voor de Godheid in Bali wordt bereid.

Terwijl de trouwe Nyoman bezig was met het klaarmaken van de lunch, werkte de talentvolle Adiana geconcentreerd aan een houtsnijwerkje voor de gasten. In zeer korte tijd verschenen in relief de namen van de gasten tussen sierlijke bloemenranden. De lunch bestond uit een palet van een heuveltje rijst met daaromheen een gebakken visje, stukjes gebakken kip, een geblancheerde groenten mélange en een dotje heerlijke verse sambal. Ter afsluiting werd er een schaaltje vers gesneden fruit gepresenteerd. Intussen had Adiana zijn houtsnijwerkje voor de gasten afgemaakt en beschilderd in diep-bruin en goud. Trots kwam hij het aanbieden en uiteraard ging het van hand tot hand om te worden beoordeeld en bewonderd. Later in de middag zou hij samen met Lego nog een demonstratie geven van de werkwijze waarmee een relief tot stand komt. En uiteraard mocht Jan het ook even proberen. Het was wel even wennen om –in kleermakerszit- te beitelen aan een stuk hout tussen je tenen.

Weer andere kindjes stonden te popelen om hun gasten een demonstratie Balinees dansen te geven. Toen het hun beurt was, werd de muziek installatie in orde gemaakt en op de eerste klanken van de gamelang kwam een groepje van vier  ranke kleine meisjes naar voren om een welkomsdansje op te voeren. Op het strakke ritme bewogen hun poppenkopjes aandoenlijk heen en weer en in de details zoals mimiek en handgebaren herkende men de aankomende professionaliteit  van de diva’s in de dop.  Zodra het dansje was beeindigd, werden ze ineens weer kinderen die zigzaggend en giechelend van het podium huppelden.
Een jongen, die van dansen houdt is in Bali geen mietje. Maar het dansje dat de kleine jongens na de meisjes opvoerden was wel iets stoerder.
Na het dansen waren Eva en Jan zelf aan de beurt. Zij deelden oranje ballonnen rond, en in enkele tellen stonden alle kinderen met bolle wangen te blazen om het geliefde speelgoed op scherp te stellen. Tussen de ronddansende kinderen zweefden de oranje bollen door het leslokaal en in de tuin. Regelmatig knalde er een ballon kapot en ging er een gejuich op. Niets is voor de eeuwigheid en een ballon al helemaal niet. Maar deze dag kon niet meer stuk en de herinnering is blijvend.

Bali, Petak: Putu is geopereerd en het gaat goed met haar

Hier een vervolgbrief van Dieske Snelting met goed nieuws.

Hallo allemaal,

Allereerst iedereen die n.a.v. het vorige mailtje een donatie hebben gedaan ontzettend bedankt, namens Putu en Tajun.

Ik hoop dat jullie dat allemaal onder vermelding van ‘Putu’ hebben gedaan, anders komt het namelijk in de algemene pot terecht. Degenen die dit zijn vergeten stuur mij een mail, zodat ik er alsnog voor kan zorgen dat het op de goede plek terecht komt!!!

Putu is vorige week donderdag geopereerd. De operatie kwam sneller dan verwacht dit door inspanningen van de oom van Kadek (coördinator) die in het ziekenhuis werkt.

Samen met de moeder van Putu wat familie en kinderen van het weeshuis hebben we voor de operatie kamers gewacht. De operatie zou 2 uur duren, dat werden er 5. Kadek vertelde me dat dat kwam omdat ze ook een probleem met haar enkel had. Gister kwam ik erachter dat dat echter haar knieschijf was. Daar zat een barst in en dat is tijdens de operatie gelijmd. Toen ik gister opweg naar het ziekenhuis was kreeg ik bericht dat Putu naar huis mocht. Helemaal super dus.

Ze zag er nog behoorlijk pips uit en had bijna geen krachten in de armen en benen, maar ze was ontzettend blij dat ze naar huis mocht.

Maandag moet ze terug voor controle, en dat zal zich de komende tijd wekelijks herhalen. Ze heeft therapie oefeningen geleerd die ze thuis moet doen.

Nogmaals degene die een donatie hebben gedaan heel erg bedankt!!! Putu en haar familie zijn er erg mee geholpen.

Met Tajun gaat het elke dag beter, hij heeft nog steeds hechtingen aan de binnenkant van zijn mond. Dit heelt natuurlijk binnensmonds niet zo snel.

Aanstaande vrijdag vlieg ik naar Singapore. Daar ga ik wachten totdat Remie zijn visum heeft en dan vliegen we samen door naar Vietnam.

Voor jullie allemaal een warme groet,
Dieske en Remie

Bali, Petak, motorongeluk waarbij twee kinderen betrokken zijn

VANDAAG  ONTVING  IK  HET  VOLGENDE  ALARMERENDE  BERICHT  VAN  DIESKE  SNELTING  OVER  TWEE  KINDEREN  UIT  PETAK

    

Hallo allemaal,

Normaal gesproken komen wij met goed bericht vanaf Bali. Dit keer is het helaas slechter en vraag ik jullie aandacht en hulp voor het volgende; 2 weken geleden zijn 2 kinderen van Anak Alit betrokken geraakt bij een verkeersongeval. Zij waren op de brommer van hun stageplaats op weg naar huis toen het noodlot toesloeg. Beide zijn in het ziekenhuis beland. Tajun ( jongen ) met verwondingen aan het gezicht en Putu ( meid ) met een gebroken bovenbeen. Met Tajun komt het met goede verzorgingen van de wonden wel goed. Anders is het met Putu, de breuk is gecompliceerd en ze moet geopereerd worden. Helaas gaat dit allemaal niet zo makkelijk als in Nederland. Na bijna 2 weken thuis te zijn geweest hebben we Putu gisteren naar het Sanglah ziekenhuis gebracht. Alwaar ze naar alle waarschijnlijkheid binnen 2 a 3 weken geopereerd kan worden. Omdat het geen levensbedreigende situatie is word ze logischerwijs op een wachtlijst gezet. Ik heb gisteren 4 uur op de eerste hulp rondgedwaald en gezien wat er in die paar uur werd binnen gebracht. Die wachtlijst is lang!!! Ik hoef jullie niet uit te leggen dat de kinderen en deze situatie me zeer aan het hart gaan. Stichting Anakita staat uiteraard garant voor de kosten die nu worden gemaakt. Maar als jullie een steentje willen bijdragen zijn jullie van harte welkom! Alle euro’s helpen… Bijdrage kan gestort worden op ING rekening 3187455 tnv Stichting Anakita Hoofddorp. Ovv, Putu.

Namens de kinderen heel veel dank.
Dieske en Remie.

Bali, Ubud, een massa – crematie

Een massa-crematie in de desa.

crematie petak (30) 

Vele toeristen hopen een uitbundige crematie mee te maken, als ze naar Bali komen. Als er een lid van de koninklijke familie wordt gecremeerd is het een enorme drukte op de plaats der plechtigheden en lopen de hotels vol. Zo’n crematie is een heel dure aangelegenheid. De status van de overledene is dan ook duidelijk af te lezen aan het vertoon waarmee de crematie gepaard gaat. Hoe groter, hoe hoger, hoe langduriger, -kortom-, hoe duurder de crematie, hoe belangrijker de familie. Met de nodige gevolgen natuurlijk, want wie wil er niet belangrijk zijn. Voor de gewone man, die maar net zijn hoofd boven water kan houden is dit een enorme belasting, waar hij niet onderuit komt. Het is al net als in Nederland: als de buren een mooie nieuwe auto kopen, kun je niet achterblijven. Hier is het echter schrijnender, omdat het tot gevolg kan hebben, dat gezondheidszorg en scholing erbij inschieten. Statusverhogend uiterlijk vertoon draagt dus per saldo enorm bij aan de armoede.

crematie 21-08-09 (10)

Het is dan ook niet verwonderlijk, dat sommige mensen, die wat beter over deze kwesties nadenken, proberen om daar verandering in te brengen. Om de kosten te drukken heeft men nu de mogelijkheid van een gezamelijke crematie geschapen. Men kan dus een crematie organiseren van een aantal familieleden bij elkaar, maar ook van bij voorbeeld een heel dorp. Omdat ook de koninklijke families crematies organiseren van meerdere familieleden tegelijk, werkt het niet statusverlagend.

crematie 21-08-09 (7)

Gisteren maakte ik een echte dorpscrematie mee. De voorbereidingen duurden weken en ook de afwikkeling zal vele dagen in beslag nemen. Op de dag van de crematie zelf werden alle familieleden, die begraven waren, boven de grond gehaald en schoongemaakt. Een heidens karwei en niet bepaald een fris werkje. Van mensen, die al jaren geleden waren overleden, waren er nog slechts botjes over, die men kon afborstelen en schoonspoelen. Er waren echter ook nog lichamen bij van mensen, die nog maar kort daarvoor waren gestorven. Die waren nog intact of verkeerden in -gedeeltelijke- ontbinding. Westerlingen vallen al flauw bij het idee, maar ook hier vinden de familieleden dat geen plezierig karwei. Vooral het heengaan van jonge mensen brengt veel verdriet met zich mee. De geest van de overledene wordt weliswaar bevrijd tijdens de crematie, maar de familie moet toch het gezelschap van hun dierbare missen.

crematie 21-08-09 (21) 

De stoffelijke resten werden verzameld in kleurig versierde kisten, soms in de vorm van een stier, zelfs een vis, maar de meeste in een gewone rechthoekige kist. Die waren geplaatst op bamboe stellages naast de laatste rustplaats: lege kuilen. In totaal telde ik 31 torens. Ik kwam pas op de begraafplaats toen de voorbereidingen bijna gereed waren. Het was er een enorme drukte van familieleden en belangstellenden.

crematie 21-08-09 (12)

Er werd gelachen, gehuild, gepraat, gegeten en gedronken. Jonge kippen werden hoog in de lucht gegooid als symbool van de bevrijde geesten. Mensen en kinderen doken erop af. Degene, die zo’n kip vangt, mag zich verheugen in een lang leven. De gamelang zwol aan. Er werd van alles rond de stellages gedragen door de familieleden, terwijl een priester de stoffelijke resten besprenkelde met heilig water. Men wierp nog een laatste blik in de kist en hield de kinderen omhoog voor een laatste groet.

crematie 21-08-09 (89)

Bijna tegelijk werden alle brandstapels aangestoken. Het knetterde en knalde. Vanaf een veilige afstand keek het dorp toe. Mannen porden in het vuur of visten een gevallen botje uit de as om het opnieuw in de vlammen te werpen. Sissend vocht en ronddwarrelende aswolken deden de vrouwen terugdeinzen, de kleintjes met zich meetrekkend. Een brandslang werd gereed gehouden om in te grijpen, als dat nodig was. Mannen renden tussen de vlammende staketsels door en beschermden hun gezicht met lappen tegen de hitte. Er werd geschreeuwd en gelachen. En boven het lawaai uit hoorde ik het deuntje van de ijscoman, die op de drukte was afgekomen om zaken te doen.

crematie 21-08-09 (97)

BALI, PETAK, ENGELSE LES VOOR BEGINNERS

 

 her-own-book1

Sinds een half jaar geef ik les in de Engelse taal aan de jongere kinderen van het opvanghuis in Petak. Ik kon niet voorzien, dat dit zo moeilijk zou zijn.

En toch is het een genot om te doen. De kinderen zijn zonder uitzondering ijverig, lief en gemotiveerd. Ze willen heel graag Engels spreken.
Op het tijdstip, dat ik verwacht wordt, staan velen al bij de poort te wachten, hun pen en hun schriftje in de hand, en roepen me toe: “Hello, how are you?”  “I am fine”, antwoorden ze op voorhand in mijn plaats.
Tot zover zijn we gekomen. En in de loop van zes maanden zijn daar nog minstens vijf woorden bijgekomen. Hun schriftjes zijn inmiddels helemaal volgeschreven. En zelf heb ik er noodgedwongen een paar Indonesische woorden bijgeleerd.
Het probleem is, dat de kinderen gedisciplineerd gehoorzaam zijn zonder de behoefte te begrijpen waar het over gaat. Zodra ik een woord op het bord schrijf, pakken ze allemaal hun pen en beginnen het ijverig in hun schriftjes te reproduceren. Maar doordat hun eigen taal zeer fonetisch is ingesteld, lijkt de Engelse taal moeilijker dan hij is. En ijver is niet altijd de weg tot kennis.

Ik heb geprobeerd de kinderen te verleiden tot een vraag- en antwoord spel. Maar dat gaat er bij hun niet in. Elke vraag wordt braaf gereproduceerd. En elk antwoord ook. Maar het ontlokken van een antwoord op een vraag leidt slechts tot gegiechel. Het liefst dreunen ze klassikaal een reeks op, zoals de dagen van de week, of tellen tot twintig. Twee of drie meer assertieve leerlingen nemen het voortouw. Een kind persoonlijk aanspreken leidt bijna tot paniek. En gelukkig wordt het onmiddellijk voorgezegd door eentje, die het beter weet. De kracht zit in de herhaling, weet ik. Dus we herhalen eindeloos. De geschreven taal blijft echter een struikelblok en een rem op de conversatie. Dus zoek ik een meer speelse manier om de kinderen vertrouwd te maken met het vreemde Engels.

Laatst danste een vriendin van me spontaan met de kindjes in het rond, zingend in het Nederlands: “we maken een kringetje van jongens en van meisjes…” De kinderen lachten en dansten; begrepen het liedje niet woordelijk, maar voelden de strekking goed aan.
Ik ken niet zo veel Engelse liedjes, maar herinnerde me wel een Engels kringspelletje: “you put you right foot in, you put your right foot out…”

We gingen niet naar het klaslokaaltje. En de schriftjes bleven zo lang mogelijk gesloten. We maakten een dansje bij de tekst, wat moeiteloos werd opgepakt. En ik hoop, dat ze volgende week nog weten, wat een ‘foot’ is en een ‘hand’ en een ‘body’. In het Indonesisch gaat het in elk geval om een ‘kaki’, een ‘tangan’ en een ‘badan’.

 

you-put-your-right-foot-in-21

Ineke van Gemert

 

Sponsor gezocht voor Dede in Petak

 

dd 25-9-08: Dede heeft inmiddels weer een sponsor!!!

 

 

Door de economische achteruitgang in Nederland is Dede uit Petak zijn sponsor kwijtgeraakt. We waren er juist zo trots op, dat alle kinderen in het opvangtehuis een sponsor hadden, waardoor ze hun opleiding kunnen afmaken. Maar de verhoogde olieprijzen vinden ook in Nederland zijn weerslag en ook in Nederland moet men de broekriem wat aanhalen.

 

 

 

De sponsor van Dede heeft helaas zijn keuze moeten maken. Dede is zijn voormalige sponsor in elk geval dankbaar voor de geboden hulp tot nu toe.

Als hij het schoolgeld van 400.000 rupiah per maand (= met de huidige koers € 30,-)  niet kan betalen, zal Dede van school af moeten. Dat vindt hij heel erg, want dan is hij veroordeeld tot werk in de rijstvelden, waarmee hij maar net genoeg zal verdienen om van te eten. De vader en moeder van Dede werken allebei in de landbouw en verdienen niet genoeg om zijn schoolgeld te kunnen voldoen. Zelf verdient Dede wat geld met houtsnijwerk voor een lokaal atelier in zijn vrije tijd en hij krijgt te eten en kleding in het opvangtehuis, maar voor zijn schoolopleiding is het helaas onvoldoende. Geen wonder, dat hij zich zorgen maakt.

De Balinese familie in Petak, die zich het lot van de minderbedeelde medemensen uit hun omgeving heeft aangetrokken, is relatief welgesteld, maar niet zo rijk, dat ze het schoolgeld van deze kinderen allemaal zelf kunnen betalen. De stichting anakita in Nederland helpt hun zo veel mogelijk. Er is zelfs een sponsorgezin in Nederland, die het schoolgeld voor maar liefst 4 kinderen betalen. Onlangs waren ze er met z’n allen (vader, moeder en twee tieners) op bezoek, voor welke gelegenheid natuurlijk een feestje werd gebouwd. Iedereen is ten allen tijde welkom in Petak (ook niet-sponsors) voor een hapje, een drankje en wat gezelligheid.

Helaas is er veel ellende in de wereld. U kunt niet iedereen helpen. Maar àls u zich aangesproken voelt en u bent in de gelegenheid om Dede een paar jaar op weg te helpen, maakt u hem wel heel erg blij, want dan geeft u hem de mogelijkheid om een toekomst op te bouwen.

Als u geïnteresseert bent in Dede, of in het opvangtehuis van Petak in het algemeen, kunt u contact opnemen met de Stichting Anakita:  www.anakita.org of met mij via het mailadres galangbulan50@yahoo.com , dan breng ik u rechtstreeks in contact met de familie in Petak.

 

Ineke van Gemert

Bali, Kroniek Warjihouse, afl. 16

Laat Hanneke maar schuiven…

 

In het jongerenhuis van Petak komen we nu en dan bezoek uit Nederland tegen. Tijdens de ceremonie voor het nieuwe gastenhuisje laatst, was er een sponsor van één der kinderen op bezoek als vrijwillige hulp: Hanneke.

Hanneke is een gezellige stoere, jonge meid.Een zelfverzekerde babbeltante, die gewend is om met veeleisende kinderen om te gaan. Wat de kinderen betreft, was Hanneke een geschikte kandidaat voor het gastenverblijf, maar Hanneke koos voor een andere oplossing. Petak is namelijk nogal afgelegen en Hanneke wilde ook nog op een andere manier van haar vakantie genieten. Het kwam dus goed uit, dat we nog een kamer vrij hadden in Warjihouse.

Dat wil zeggen…op de meeste dagen dan. Want op sommige dagen van de maand waren we al volgeboekt of was in elk geval de beoogde kamer al geboekt. Met behulp van een reservering bij de buurman en af en toe voor een nachtje verhuizen naar de backpackerskamer, kon ze de gehele periode bij ons blijven. Het schema was als volgt: 3 dagen bij de buren; 11 dagen kamer 6; 2 dagen kamer 1; 5 dagen kamer 2; weer 2 dagen kamer 1; en de resterende dagen weer in kamer 6.

Nyoman kreeg al hoofdpijn bij het zien van dit schemaatje. Maar Hanneke griste het papiertje uit zijn handen en zei: “Ik kom er wel uit.” Paul, die ook plotseling voor langere periode bij ons was komen wonen zat met een soortgelijk programma, maar Hanneke hopte werkelijk van de ene kamer naar de andere. Als Fiona haar ‘s-morgens op de koffie wilde vragen, moest ze eerst even kijken, uit welke kamer Hanneke ontwaakte. Het gebeurde dus, dat Fiona aan de achterzijde Hanneke toeriep en antwoord kreeg vanaf de voorzijde.

In Petak scoorde Hanneke hoog bij de tieners door haar interesse in voetbal en haar ervaring in de vechtsport. Voor één van de slungels, die zelf aan boksen deed, een reden om haar regelmatig voor een vriendschappelijk knokpartijtje uit te dagen. En àls Hanneke dan een keer bleef slapen, rolden ze stoeiend over de matrassen tot plezier van een groot publiek.

Bij de taxistandplaats in Ubud was enige beroering ontstaan, want elke zichzelf respecterende chauffeur moest een gesprek van minstens een half uur met Hanneke gevoerd hebben. Ze verdrongen elkaar om Hanneke in de mooie bruine ogen te kijken. Maar jongens: Hanneke hééft een Nederlandse lover. En die komt haar over enkele dagen opeisen.

Tja, die bui zagen ze al hangen.

 

 

Ineke van Gemert

Bali; de kinderen van Petak

De kinderen van Petak

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Mijn vriend Paul, die al weer een paar jaar in Bali woont, heeft in zijn leven veel pleegkinderen gehad. Ondanks zijn drukke gezin met drie opgroeiende (adoptief-) kinderen, waren jongelui, die wat aandacht en leiding nodig hadden, altijd welkom bij hem. Vaak was zijn huis ook een toevluchtsoord voor vluchtelingen, niet zelden vanuit Oost-Azië.

Maar nu zijn eigen kinderen de deur uit zijn en de pleegkinderen ook hun weg gevonden hebben, meende Paul, dat hij zelf aan de beurt was.

Zoals zo velen, nam hij een voorschot op zijn pensioen, zette hij een streep onder Nederland en streek hij neer in de omgeving van Ubud, waar hij zich, van alle plaatsen op de wereld, het meeste thuis voelde.

En daar zat hij dan op de veranda, weliswaar niet achter de geraniums, maar toch wat doelloos achter de weelderige bougainvillea’s. Na een lang leven van werken en zorgen is het plotselinge niets-doen te onbevredigend. Hoe het er precies van is gekomen, is me ontgaan, maar Paul kwam op een goede dag in het gehucht Petak terecht, waar een welgestelde Balinese familie zich het lot van de minderbedeelde kinderen in hun desa heeft aangetrokken. Zij geven -met de hulp van sponsors- de kinderen een kans om hun school af te maken en een toekomst op te bouwen. Verder worden ze er verzorgd, gekleed en gevoed. De tieners hebben er ook een slaapplaats, waar ze gezellig met z’n allen leren en dollen. Aan Paul werd gevraagd, of hij de kinderen les in de Engelse taal wilde geven. Onbezoldigd natuurlijk. Met veel enthousiasme is Paul aan zijn nieuwe ‘job’ begonnen. Pelan pelan (langzaamaan), want een vreemde taal is heel moeilijk te bevatten voor kinderen, die nooit veel verder zijn gekomen dan de desa.

Om de aangeleerde zinnetjes in praktijk te brengen ben ik uitgenodigd voor een bezoekje. Er waren meer kinderen dan gebruikelijk verzameld in de compound, die ons vol verwachting opwachtten. Er werd ons eerst een kopje koffie aangeboden en de brutaalste onder de knapen kwam al direct naast mij zitten en begon: “What is your name? Where do you come from? Do you like Bali?” Natuurlijk beloonde ik zijn spontane initiatief en ik probeerde er een volwaardig gesprekje van te maken. Het werkte. De koffie was nog niet op, of Paul moest groepjes organiseren, die mij om beurten bestookten met obligate vraagjes. Elke vraag werd in overleg gesteld en voor het antwoord was zo mogelijk nog meer overleg nodig. Maar alle kinderen waren enthousiast, als er een geslaagd gesprekje uitrolde en het succes spoorde de wat minder brutalen aan om mee te doen. Zijdelings keek ik even naar Paul en ik zag dat hij genoot van zo veel spontane onschuld.

Wij genieten nog het meest, als het leven zin heeft en als wij dat weerspiegeld zien in onze omgeving.

 

Ineke van Gemert

 

Het projekt in Petak wordt gesteund door een organisatie in Nederland:

Stichting Anak kita (onze kinderen) : www.anakita.org