Bali, Ubud, De zin of onzin van rituele verrichtingen.

Het voortrazende regenseizoen veroordeelt ons soms tot een langdurig verblijf op een overdekt terrasje in -bijvoorbeeld- Warjihouse.
Ter verpozing filosoferen wij wat over religie en de zin van het bestaan. Uit het kleine magazine “Ubud Community” citeert mijn bevriende gast een reeks ceremoniele verrichtingen, die men de komende dagen in Bali kan verwachten. Vandaag, de 23e september begint het feest met de viering van Purnama (volle maan); de 24e begint men aan de voorbereidingen van Saraswati-dag (godin van de wijsheid) gevolgd door Saraswati-dag zelf, uiteraard op de 25e september. Op de 26e, zo vervolgde hij, krijgen we de Bahyu Pinaruh, de zuivering met heilig water. Op de 27e Soma Ribek, de dag om tot Dewi Sri, de godin van de rijst te bidden, gevolgd door Pagerwesi op de 29e, de dag die gewijd is aan Sanghyang Pramesti Guru, de God van het universum.
Daarna valt er een stilte van vier dagen voordat er weer een speciale dag komt. Maar de meeste dagen in Bali zijn bijzonder en gewijd aan een of andere zaak van groot of minder groot belang. En ook op gewone dagen zijn vooral de vrouwen druk in de weer met het vlechten van kleurige en sierlijke niemandalletjes, die blijk geven van hun toewijding aan de Goden die heersen over leven en dood; geluk en tegenspoed.

Met vele anderen peinst mijn vriend hardop over het nut van deze toewijding en speekt hij zijn ongeloof uit over het geloof en wellicht de angst, die de Balinezen aanzet tot hun religieuze inzet, die niet alleen veel tijd maar vooral ook veel geld kost.
In een land als Nederland is de religie inmiddels een zeer ondergeschikte rol gaan spelen, maar in vroeger tijden, en niet eens zo lang geleden, was dat wel anders en goed vergelijkbaar met de rol die de religie in het leven der Balinezen speelt. Ik kan me een gereformeerde donderpreek nog goed herinneren en een donatie van 10 % van het bruto inkomen aan de katholieke kerk voor het onderhoud van deze instelling was niks bijzonders. Zelfs de eenvoudigste begrafenis kost spaarcenten of een deel van de erfenis. Bovendien kent de katholieke kerk minstens 365 heligen, die even zovele dagen een schijn van heiligheid geeft en ik weet zeker dat het er meer zouden zijn geweest als het aantal dagen per jaar niet tot dit getal beperkt was gebleven.
Voorheen verhief ‘het ware geloof’ zich nog boven ‘bij-geloof’ en ‘animisme’; tegenwoordig heeft ‘ongeloof’ de overhand.
Althans, zo lijkt het. Want een bestaan zonder zin is te ondraaglijk voor woorden. Men weigert eenvoudig te geloven dat er een bestaan bestaat zonder zin. De zin ervan is echter moeilijk te doorgronden voor eenvoudige schepselen die geneigd zijn om er een zeer persoonlijke individuele waarde aan toe te kennen. En zo laatdunkend als men zich waagt uit te laten over geldverslindende exotische rituele gewoontes, zo zelfgenoegzaam komt men aanzetten met pendels, tarot-kaarten, yoga-clubjes en andere fratsen die in essentie niet verschillen van de religieus getinte wijdingen.

Men verbaast zich over de ijver waarmee men in Bali offerandes creeert, hoewel het in zo’n groep bezige dames meestal heel genoeglijk toegaat. Die doen voor een groepje biljartende mannen of een bridgeclubje niet onder en wat is daarvan het nut, behalve de saamhorigheid? Nu ik het er toch over heb, wat is het nut van de tijdsbesteding in onze eigen cultuur als we bezig zijn met een postzegelverzameling, een cryptogram, een borduurwerkje, duivenmelken of het wit kalken van een muurtje?
Ik hoef daar niet lang over na te denken. Zolang we ons er goed bij voelen maakt het niet uit of we mandjes vlechten, dan wel de loop der planeten volgen en is het nuttig genoeg. Als we daarbij dan ook nog het idee hebben, dat we een aardbeving afweren of een verkeerde loopbaan voorkomen, is dat geweldig. En als de tijd rijp is, kunnen we altijd nog het wiel uitvinden. Eureka!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: