Indonesië, Bali, een scheutje verlegenheid.

 

Normen en waarden verschillen van cultuur tot cultuur. Sommige leefregels zijn in elke cultuur hetzelfde: moord en diefstal wordt overal afgekeurd, maar kleine nuanceverschillen vallen minder op.
In de westerse maatschappij wordt bij voorbeeld liegen ernstig veroordeeld, al liegt men nog zo vaak. Het komt voor in elke cultuur, maar er wordt zeer verschillend over gedacht. Ik kan me herinneren, dat mijn zoon onenigheid had met zijn Surinaamse partner. Hij verweet haar dat ze over iets had gelogen. Ze werd furieus: hoe durfde hij dat te zeggen! Ze had helemaal niet gelogen. Ze had alleen gejokt.
Overbodig te zeggen, dat liegen ook in Bali schering en inslag is. In combinatie met roddelen behoren leugens tot het gesprek van de dag.
Ik heb al veel verhalen over mezelf gehoord. Volgens de algemene opinie ben ik schatrijk en deel ik het bed met jonge knapen, die als beloning een nieuwe auto van me krijgen. En ook degenen, die wel weten, dat het niet waar is, vertellen de verhalen gretig door. Als een onzer vrouwelijke gasten een vakantievriendje in haar kamer ontvangt, kan zij rekenen op een zeer schoon terras, want niets maakt Nyoman zo ijverig als het opvangen van geluiden uit het verborgene. Even later is de hele steeg op de hoogte en als de betrokken minnaar langsloopt, wordt er gefluisterd en gegiecheld.
Andersom is het in Nederland niet opzienbarend als iemand nu en dan zijn stem verheft. In Bali mag dit absoluut niet. Dat is een afgang van de hoogste orde. Daarmee geef je te kennen, dat je jezelf, je emoties, niet in de hand hebt. Ook huilen is taboe; dat doen alleen kinderen en zwangere vrouwen.
Westerse mensen zijn niet graag verlegen. Ze geven daarmee iets van zichzelf bloot, waar ze bepaald niet willen mee pronken. Het duidt op een zwak karakter; het geeft aan dat je dingen op jezelf betrekt; je voelt je duidelijk de mindere. Iemand die al te verlegen is, volgt een assertiviteiscursus in een praatgroep. Die moet leren voor zichzelf op te komen en vecht tegen de verraderlijke blos op de wangen.
In Bali is “malu” (verlegenheid) veeleer een goede eigenschap, die duidt op bescheidenheid en het ontzien van de gesprekspartner. Men wil een ander niet lastig vallen met een egoistisch verzoek en men wil een ander niet grofweg wijzen op een fout.
Maar alle goede eigenschappen zijn aan slijtage onderhevig en verworden tot gewoonte. In Nederland beledigt men elkaar door ‘eerlijk de waarheid’ te zeggen (zelden een positieve) En in Bali is men vaak malu, als men ergens geen zin in heeft.
Dan antwoordt men brutaalweg op een pijnlijk verzoek:
“Maaf, tidak bisa, saya malu.”
(sorry, dat kan niet, ik ben verlegen)

2 reacties

  1. Ineke said,

    29 juni, 2010 bij 5:29 pm

    de volgende reactie kreeg ik van mijn vriend Duco, die al meer dan 30 jaar ervaring met Balinezen heeft:
    Wat betreft je recente overweging over liegen (jokken, onwaarheid spreken, witte leugens) en verlegenheid (gêne, lulligheid, excuus): de oosterling is geen assertieve waarheidvinder, maar een bedachtzaam schuiver. Belangrijker dan zeggen waar het op staat, is het ontzien van de tegenstander, zodat die zijn gezicht niet verliest. De westerling wil problemen oplossen, de oosterling zoekt compromissen. De een wil best oorlog, de ander handhaaft de lieve vrede. In de ogen van de oosterling zijn wij rabauwen, onbesneden filistijnen. In de ogen van de westerling zijn zullie zakkenwassers, slijmjurken, laffe smoesjesmakers.

  2. Ineke Raas said,

    3 juli, 2010 bij 10:55 am

    Dag Ineke,

    Leuk stukje over de verschillen in cultuur, aangaande assertiviteit, verlegenheid, roddel en achterklap. Ik zie het zo voor me, in het steegje bij jou. Nyoman die zijn best doet, alles inde gaten te houden. Hij vertelde mij dat er veel westerse vrouwen van mijn leeftijd ,een jonge Balinees meenemen naar hun kamer. Toen Paul een keer bij mij was, en ze mij wel hoorden praten maar ze niet konden zien wie er was, kwam zowel Nyoman als Made wel even de tuin in! Voor je het weet wordt je een enorme rijkdom toebedacht en geef je auto’s kadoo.

    Hartelijke groet,

    Ineke


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: