Bali, Ubud, Op zoek naar Rudolf Bonnet,Warjihouse Kroniek afl. 24

 

 

Het wel en wee van een Balinees gastenverblijf.

 

 familie-bonnet1

 

“Meer wel dan wee, hoor”, merkt Dorry de Roever op en dat ben ik helemaal met haar eens.

Frits en Dorry de Roever hebben ruim twee weken bij ons in Warjihouse gelogeerd en dat was niet hun eerste verblijf hier. Behalve dat zij van een fijne vakantie genoten had hun aanwezigheid een missie. Of, beter gezegd, het vervolg op een missie van 9 jaar geleden.  

Die missie betrof het leven en nagelaten werk van de broer van Frits’ grootvader van moeders zijde: Rudolf Bonnet.

 

 

zelfportrtet-2frits

 

Rudolf Bonnet heeft tussen 1929 en 1958 in Ubud gewoond en gewerkt als kunstschilder. Enkele van zijn werken zijn nog in musea in Ubud te vinden, zoals het Arma Museum, het Puri Lukisan museum en het Neka museum.

Rudolf Bonnet was bevriend met de laatste vorst van Ubud, Cokorde Gde Agung Sukawati, die in 1979 gecremeerd werd. Bij deze luisterrijke gelegenheid was ook de nicht van Rudolf Bonnet aanwezig, die de as van haar talentvolle oom, die een jaar eerder ook was overleden, in de stoet meedroeg.

 

portret-rudolf-bonnet

 

 

Behalve enkele gevoelige portretten,die in de musea te bewonderen zijn, herinnert weinig meer aan het vroegere verblijf van Rudlf Bonnet in Ubud. Ubud is in de loop der tijd uitgegroeid tot een toeristische trekpleister, waar beeldende kunst vooral een handelsartikel is. Wanddecoraties worden op bestelling per gros geleverd en het slijten ervan is nog de grootste kunst.

De westerse interpretatie van kunst verschilt van de Balinese. Dit komt voornamelijk, doordat in Bali beeldende kunst nog veelal wordt gezien als een ambacht, waarvoor de kwaliteitsnormen nu eenmaal verschillen van de kwaliteitsnormen, die westerlingen voor het moderne kunstbegrip hebben bepaald. Toch hebben veel Balinese beeldend kunstenaars wel aandacht voor dit onderscheid. Men lijkt voortdurend te schipperen tussen traditionele kunst, vernieuwende kunst, en commerciële kunst. Rudolf Bonnet en zijn westerse collega’s hebben veel invloed gehad op de Balinese kunstenaars in hun tijd. En de Balinese grootmeesters hebben op hun beurt de westerse schilders enorm geïnspireerd. Het resultaat daarvan is duidelijk zichtbaar in de collecties van de kunstmusea. In de tijd, dat Rudolf Bonnet zich in Bali vestigde, zag men aankomen, dat een toenemend toerisme van slechte invloed zou zijn op de kunstprestaties van de lokale kunstenaars. Om hier tegenwicht aan te geven en om de traditionele schilderkunst van Bali te behouden, heeft Rudolf Bonnet samen met Walter Spies, Cokorda Gde Agung Sukawati en Cokorda Raka Sukawati de vereninging Pita Maha (grote levenskracht) opgericht. Dit was in 1936.

 

ubud

 

Op hun zoektocht naar de sporen van het leven van Frits’ oudoom hebben Frits en Dorry meer gevonden dan alleen enkele van Rudolfs’ werken. In de Jalan Suweta, enkele meters van het koninklijk paleis (op nummer 10), vonden zij de voormalige woning van Rudolf en niet ver daarvandaan, aan de overzijde op nummer 13 bezochten zij de voormalige bediende van Rudolf, Jedog genaamd, die, hoewel hij al tamelijk oud is (90 jaar, zegt men) een zeer gezonde indruk maakt. De man was beslist zeer trots op zijn voormalige baas, want in zijn kamertje hingen vele schetsen en studies, waarin zij onmiskenbaar de hand van Rudolf Bonnet herkenden.

 

jedog

 

Ik heb Frits en Dorry mogen vergezellen naar het ARMA museum (Agung Rai Museum of Arts). In de vaste collectie troffen wij een tweetal portretten van Rudolf Bonnet aan uit zijn latere periode, wellicht van na 1960. Volgens zijn critische achterneef Frits had Bonnet ooit beter werk geleverd, maar in mijn ogen zijn de portretten zeer treffend en uitdrukkingsvol.

Tot mijn verrassing kregen wij nog een rondleiding over het prachtige terrein rond het museum door de eigenaar en oprichter Agung Rai, die oog heeft voor schoonheid en stijl. Het museum en het daarachtergelegen resort vormen een smaakvol geheel, dat bijna ongemerkt overgaat in een landschap van terrasvormige sawah’s. Zo zal het ook blijven volgens Agung Rai, want de sawah’s zijn door hem aangekocht, opdat het omringende landschap niet door bebouwing zal worden verstoord.

 

frits-dorry-agung-rai

 

Het mooie Puri Lukisan Museum, waar ook werk van Rudolf Bonnet hangt, is ooit door Rudolf ontworpen. Het museum ligt achterin een mooi idyllisch aangelegde terrasvormige tuin. Helaas heeft men plannen om van deze tuin een grote parkeerplaats te maken, opdat bussen met kunstminnende toeristen wat makkelijker naar de ingang kunnen worden gebracht. Heel begrijpelijk en nuttig, maar ook jammer van het harmonieuze ontwerp.

 

ontwerp-museum

 

Wij weten niet wat de toekomst zal brengen, maar voorlopig ben ik dankbaar voor wat er uit het verleden is bewaard. Ik ben blij dat ik iets mag proeven van de betovering, die anderen vóór mij hebben gekend. Het voegt iets toe aan mijn eigen ervaring op dit moment en het feit, dat daar een geschiedenis aan vooraf gaat heeft iets geruststellends.

 

Als je naar een goed schilderij kijkt, ga je vanzelf iets mee-beleven.

 

 

NB   

De moeder van Frits, H. De Roever Bonnet,  heeft een biografie over Rudolf Bonnet geschreven, die in 1993 in een kleine oplage in eigen beheer is uitgegeven: Rudolf Bonnet, Een zondagskind. Zijn leven en zijn werk.

(voorwoord door Maria Hofker-Rueter. Wijk en Aalburg, Pictures Publishers, 171 p., 125 afbeeldingen)

 

Een andere uitgave, The collection of Rudolf Bonnet door Helena Spanjaard, gaat over de schilderijen, die Rudolf Bonnet in de loop van zijn leven heeft verzameld. De collectie, die eigendom is van de Universiteit van Leiden, is ondergebracht in het Volkenkundig Museum aldaar.

(ISBN 9789068324471 | KIT Publishers, Amsterdam | Paperback | 128 p.| 2007)

12 reacties

  1. 20 mei, 2009 bij 8:28 am

    Mooi artikel over Bonnet. Zelf was ik goed bevriend met mevrouw de Roever- Bonnet en ben een grote fan van het werk van Rudolf. Zelf heb ik gelukkig ook wat werk van hem. En veel foto materiaal.
    Succes en hou me op de hoogte
    Louis Nagelkerke

    • Ineke said,

      23 mei, 2009 bij 5:33 pm

      Dag Louis,
      Dankjewel voor je reactie.
      Ik begrijp, dat je zelf ook geen onverdienstelijk schilder bent en bovendien geinteresseerd in Indonesia.
      Ik ben van plan om spoedig weer eens een kijkje te nemen in Puri Lukisan.
      Er wordt druk gewerkt aan een groot parkeerterrein, wat regelmatig opstoppingen in de Jalan Raya veroorzaakt.
      Is overigens de familie op de hoogte van je collectie, die dus werken van Rudolf bevat? Zo niet, dan zouden ze het zeker graag weten. Ik heb een leuk contact met deze hartelijke mensen.
      Kom je wel eens in Bali? Er is in de loop der tijd veel veranderd. Maar het is net, of het Bali niet deert. Het blijft leven in kwadraat, ook met mobieltjes, merkkleding, noem maar op.
      Als God in Frankrijk? Hij zit in Bali, zeker weten!
      Hartelijke groet,
      Ineke

  2. A. Hoekstra said,

    14 juli, 2009 bij 12:50 pm

    Op bladzijde 110 van het boek “Rudolf Bonnet, een zondagskind” staat een foto (nr. 74) van een muurschildering in het Gouvernementshuis in Makassar.
    Weten jullie of deze muurschildering nog bestaat? Bij het plaatselijke toeristenbureau in Makassar heeft niemand ervan gehoord toen ik hier 2 weken geleden naar informeerde.

    Met vriendelijke groet,
    A. Hoekstra

    • Ineke said,

      18 juli, 2009 bij 1:53 am

      Beste Aart,
      Eerlijk gezegd ben ik nog nooit in Makassar geweest en ik heb de familie niet over een muurschildering gehoord.
      Bij gelegenheid zal ik er eens naar vragen. Het zou wel zonde zijn, als zoiets verloren was gegaan.
      Vriendelijke groet,
      Ineke

  3. Ineke said,

    20 juli, 2009 bij 2:32 pm

    Commentaar van Arend de Roever:

    De muurschildering in makassar bestaat al sinds de oorlog niet meer, het hotel is incl de muurschildering afgebroken en het werk is volledig vernietigd – er bestaan wel studies van de voorstelling die naar ik meen ook in het boek Rudolf Bonnet, een Zondagskind (Dr.H. de Roever-Bonnet) zijn afgebeeld – een daarvan is in het bezit van iemand in Roden bij Groningen.

  4. vakantiehuis said,

    13 februari, 2011 bij 7:39 am

    Leuke site!. Er zijn nog weinig goede sites over dit onderwerp te vinden.
    Ben blij met jullie post!
    Ik kan helaas geen bookmark aanmaken naar balibatin.wordpress.com in Firefox.😦 Weten jullie hoe dit komt?

    Groetjes Barbara

  5. Ineke said,

    13 februari, 2011 bij 8:59 am

    Hallo Barbara,

    bedankt voor je positieve reactie.
    Een bookmark naar de site van http://www.balibatin.wordpress.com moet te maken zijn. Geen idee waarom het niet lukt dus. Zelf heb ik er verscheidene naar wordpress blogs.
    hartelijke groet,
    Ineke

  6. 26 juli, 2011 bij 11:13 pm

    Oom Rudolf (Johan) was een aanverwant van mijn opa Jacobus Bonnet die ook in Amsterdam woonde. Zijn ouders hadden een bakkerij in Den Haag in de Falckstraat. De afstammelingen van onze tak dateert uit de tijd van de Hugenoten. Mijn opa sprak wel eens over hem, maar het contact was niet echt intens. Zij hadden ook familie in Leiden en ik herinner mij Tante Ida Bonnet, die had een bakkerij in Haarlem. Het werk van Rudolf Bonnet heb ik mogen aanschouwen in een aantal musea’s. Het is raar, mijn opa schilderde ook en de stijl kwam best wel overheen met die van Rudolf Bonnet. Al met al een geweldig kunstschilder, daar kan onze tak trots op zijn!

  7. Nine de Graaff said,

    21 januari, 2012 bij 5:52 pm

    21 januari 2012,
    ik kwam vandaag op het idee eens te googelen naar de naam Rudolf Bonnet. Leuk om jullie reacties te lezen. Mijn vader kocht een krijt? tekening van R.B. in Indonesië in de jaren 1945-50. Het hangt al 60 jaar in het huis van mijn moeder, die volgende week 95 jaar wordt.
    Ik ben Djatinegara geboren in 1948 en nog niet naar Indië teruggeweest. Ik heb nu wel plannen.
    vriendelijke groet,
    Nine de Graaff

  8. Ineke said,

    23 januari, 2012 bij 9:01 pm

    Hallo Nine,
    Bedankt voor je reactie.
    Leuk dat er nog een echte Bonnet bij je moeder hangt. IN diverse musea van Ubud zijn ook nog vele portrettenen van hem te bewonderen. Ook onder de Balinese kunstenaars werd hij erg gewaardeerd en dat was wederzijds. In Ubud is vooral werk van hem te bewonderen in het ARMA-museum en het NEKA-museum.
    Bali is best een druk eiland geworden de laatste jaren, maar nog steeds boordevol mooie plekken.
    Hartelijke groet,
    Ineke

  9. 25 augustus, 2012 bij 11:59 pm

    Beste Ineke,

    Leuk om deze site te lezen!
    Ik vind het werk van Bonnet prachtig.
    Ik vraag me af of nog aan de biografie te komen is. Mijn interesse is groot.

    Hartelijke groet,
    Atina

  10. Aleid Blink said,

    11 oktober, 2015 bij 5:40 pm

    Vanmiddag dacht ik zomaar ineens, ‘laat ik de naam Rudolf Bonnet eens googlen en kwam zo op deze site terecht. Mijn ouders hebben indertijd op een tentoonstelling twee grote krijttekeningen van Rudolf Bonnet gekocht, die hij in Zuid-Italië heeft gemaakt. De ene, door hem Una Famiglia’ genoemd, stelt een man en een vrouw voor die aan tafel zitten voor. Ik ben er mee opgegroeid en heb het altijd fascinerend gevonden en ik heb het grote geluk dat het nu bij mij thuis hangt. Een aantal jaren geleden is ik meen zijn zuster en diens zoon hier komen kijken en waren zeer verrast het te zien. Ook ben ik eens door Rudolfs neef gebeld, terwijl zijn oom bij hem logeerde. Ik heb toen met hem gesproken en hij vertelde me dat dit schilderij op de uitnodiging van deze tentoonstelling had gestaan. Op de andere tekening staan enkele jongens in een pij met kap waarin daar wel zij begrafenisstoeten begeleidden. Deze hangt bij een ander familielid. Rudolf zelf heb ik helaas nooit ontmoet.

    Hartelijk gegroet,
    Aleid Blink


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: