ZEEPNOTEN

 Zeepnoten zijn de vruchten van een boom uit de familie van de “zeepboomgewassen”. (Sapindaceae) De bomen komen voor in de tropen en subtropen. (de naam sapindus is samengesteld uit de woorden sapo=zeep (Latijn) en Indus=Indië) Het meest bekend zijn de zeepnoten uit India, Nepal en Pakistan. Maar ook in China, Amerika, Hawaï en Indonesië komt deze boom voor. De nuttige werking van de zeepnoot of wasnoot is al heel lang bekend.  In de bast van de zeepnoot zit de stof saponine, die als zeep functioneert, zodra er water aan wordt toegevoegd. De vrucht van de sapindus produceert saponine om zich te beschermen tegen schadelijke insecten, schimmels en bacteriën.

De mens ontdekte de reinigende werking en maakte daar dankbaar gebruik van. In Indonesië wordt de bast van de noot (Sapindus Rarak, buah sabun, kelerak) in een katoenen lapje gewikkeld en met het aldus ontstane bundeltje worden de kostbare gebatikte katoenen en zijden stoffen schoongewreven in de rivier. Helaas raakt deze zeer effectieve en milieuvriendelijke methode in onbruik door de opkomst van de makkelijker te hanteren synthetische zeepsoorten.  

Er zijn meerdere redenen om deze methode van wassen opnieuw onder de aandacht te brengen. Hierbij staan de bescherming van het milieu en de gezondheid voorop. De zeepnoten zijn 100 % biologisch afbreekbaar en geschikt afval voor de composthoop. Het verbouwen van zeepnootbomen is zeer duurzaam en bodembesparend. Het duurt ongeveer negen jaar eer een boom effectief vruchten produceert en gaat daarna nog ruim 80 jaar mee. Deze lange levenscyclus zorgt voor een gezonde, vruchtbare bodem.  De noot is zeer huidvriendelijk en bijzonder geschikt voor mensen met een gevoelige huid of een huidallergie. Wasverzachter is niet nodig, want na gebruik van de zeepnoot voelen de stoffen opmerkelijk zacht aan. Dat maakt de zeep heel geschikt voor babies en kleine kinderen. In Indonesië werden de noten vooral gebruikt voor zijde, wol en borduurwerk, omdat de stof zacht, glanzend en soepel blijft en de kleuren niet worden aangetast.

Ook voor de hoofdhuid, dus als shampoo, is het product heel geschikt. Het bestrijdt roos en maakt het haar glanzend en vitaal. (een nadeel is, dat de zeep prikt in de ogen en minder schuimt.)Hoewel men spreekt van een noot, is de zeepnoot botanisch gezien eigenlijk een steenvrucht. In India en Tibet wordt de kern ook benut, nl. Als geneesmiddel tegen allerlei kwalen, zoals verkoudheid, huidproblemen en ingewandstoornissen. (Ayurveda) 

Tenslotte is het verbouwen en verhandelen van de zeepnoot een uitkomst voor het tekort aan werkgelegenheid in ontwikkelingslanden, terwijl het als duurzaam product toch voordelig en goedkoop in gebruik is. Plantages van deze bomen zouden kunnen bijdragen tot het tegengaan van de huidige illegale houtkap.  

Er zitten echter nadelen aan dit product. Witte was wordt op den duur wat grauwer na lang gebruik en de zeepnoot lost geen vetvlekken op.Vetvlekken moet men dus voorbehandelen met een product als ossengalzeep en als bleekmiddel wordt meestal een product met ‘percarbonaat’ aangeraden, omdat het ook effectief is bij lagere temperaturen, maar minder schadelijk is voor het milieu dan perboraat.  

De zeepnootbasten zijn eenvoudig in gebruik. Voor een wasbeurt in de wasautomaat is het voldoende om ongeveer 5 noten in een katoenen zakje tussen het wasgoed te steken. Het zakje goed dichtknopen, want als de basten lang tegen wasgoed aanliggen, kunnen ze kleur afgeven. Als extra bescherming zou u het zakje in z’n geheel met noten in een plastic wasbol kunnen doen. Bij wassen met lage temperaturen (ongeveer 30°) kan het zakje zelfs twee of meer wasbeurten mee. Na afloop van het programma het wasgoed wel direct uit de machine nemen.

U kunt ook een vloeibaar wasmiddel creëren door een handje noten in een pannetje water te koken gedurende een minuut of tien. U kunt het gezeefde aftreksel lang bewaren en gebruiken in b.v. een knijpfles.  

een tip: een aftreksel van de wasnoot is heel geschikt als insectenwerend middel voor kamerplanten. (voor gebruik in de plantensproeier wel eerst goed uitzeven!) 

contact: galangbulan50@yahoo.com of balibatin@gmail.com

zeepnootzakje.jpg

Designwedstrijd toont huishoudtoestellen van de toekomst.

Electrolux houdt onder de noemer Electrolux Design Lab al voor de vijfde maal een wedstrijd om de huishoudtoestellen van de toekomst te ontwikkelen. Dit jaar werd aan designstudenten van over de hele wereld gevraagd om ecologische en commercieel leefbare producten en oplossingen te bedenken waarmee mensen in harmonie kunnen leven met het milieu.De opdracht bestond erin verder te gaan dan efficiënt gebruik van energie en water, maar ook manieren uit te werken die duurzame gewoonten en productgebruik bevorderen.

Winnaar is de wasmachine E-wash (zie foto rechts) die gebruik maakt van zeepnoten in plaats van wasmiddel.

De Hongaarse student Levente Szabó ontdekte dat men in India en Nepal al eeuwenlang zeepnoten gebruikt om kledij schoon te wassen. Met één kilogram zeepnoten zou één persoon een heel jaar moeten toekomen.

Bovendien is het natuurproduct goed voor mensen met allergieën en zorgt het ervoor dat kleding minder snel verslijt. De vormgeving van de wasmachine werd afgestemd op kleine appartementen.

De tweede plek ging naar de Pebble-zonnekoker van de Franse Laura Pandelle (zie foto rechts). De draagbare voedselkoker werkt op zonne-energie en inductieverwarming.De derde plaats is voor de Chinese Go Fresh, een energiebesparende koelkast met 12 afzonderlijke compartimenten in honingraatstructuur die elk voedseltype op de juiste temperatuur bewaren en die je kan meenemen, bijvoorbeeld op een picknick.

 Lees meer:
>> Electrolux Design Lab ten strijde tegen obesitas
>> Electrolux Design Lab 2007: website
Bron: elektrozine.be

2 reacties

  1. Shinta-Jennie said,

    25 juni, 2008 bij 3:36 am

    Hallo Ineke,

    Ik heb het afgelopen weekend 2 keer de zeepnoten gebruikt op 30 graden bij een bonte was, het is een prima wasmiddel en de kleding komt inderdaad superzacht uit de machine.

    Veel succes en liefs,

    Shinta-Jennie

  2. Ineke said,

    25 juni, 2008 bij 6:59 am

    Hallo Shinta,

    Leuk, dat je het al geprobeerd hebt. En veilig voor de mooie batikstofjes en je lingerie. Wat de natuur ons zelf aanbiedt, is altijd nog het beste. En niet eens omslachtig, toch?
    Tot ziens, liefs,
    Ineke


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: